Jesienne warzywa na zdrowie

Lato już za nami, ale to jesienią mamy większą różnorodność warzyw i owoców oraz dostęp do najlepszych jakościowo produktów. Tegoroczne lato było gorące, dlatego jak nigdy udały się pomidory, brzoskwinie i papryka. Owoce i warzywa dojrzewające powoli w cieple nie wymagają wielu zabiegów wspomagających, zatem są bardziej naturalne i zdrowsze. Co prawda brak deszczu obniżył plony, ale i tak to właśnie teraz jest okazja, żeby jeść więcej roślinnych dań.

Warzywa jesienne

Jesienne owoce

Jabłka, gruszki, śliwki, pigwy to świetne źródło błonnika pokarmowego. Nieobrane ze skórek unormują prace zbyt leniwych jelit, a zawarte w nich pektyny obniżają stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz wspomagają przemianę węglowodanów w organizmie, zapobiegając nadmiernym skokom cukru i insuliny. Oczywiście w owocach znajdziemy witaminę C (szczególnie w dzikiej róży, aronii), B – karoten (w brzoskwiniach), a także naturalne substancje przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne (maliny, jeżyny, dzika róża, żurawina).

Szczególne właściwości antyoksydacyjne przypisuje się drobnym owocom ogrodowym lub leśnym – aronii, dzikiej róży, owocom rokitnika, wszelkiego rodzaju jagodom. W świeżych owocach jest mnóstwo substancji przeciw-utleniających, które obniżają ciśnienie tętnicze krwi, chronią przed miażdżycą i nowotworami, a także zwykłym przeziębieniem. Nawet w produktach przetworzonych – mrożonkach, dżemach i galaretkach oraz w syropach ich ilości są spore i z powodzeniem dorównują preparatom aptecznym.

Jesienny koktajl wspomagający odporność

Na 1 porcję weź: 1 całe jabłko (ze skórką i gniazdem nasiennym, ale bez pestek), 30 ml naturalnego soku z dzikiej róży, garść borówek lub aronii, ok. 50 ml przegotowanej ostudzonej wody. Wszystko zmiksuj i wypijaj rano na czczo.

Owocowa zapiekanka

Na 2 porcje:
3 jabłka ze skórką, pokrojone w półplasterki, 2 pigwy lub owoce pigwowca, pokrojone w półplasterki, garść orzechów włoskich, garść malin, 1/2 łyżeczki cynamonu, 1/4 łyżeczki sproszkowanego imbiru.

Owoce ułóż w naczyniu do zapiekania z odrobiną wody na dnie, aby nie przywarły. Posyp orzechami i przyprawami i piecz pod przykryciem w temp. 150 St. C przez około 20 min. Podawaj na ciepło, udekorowane odrobiną miodu.

Jesienne warzywa

Bakłażany, dynia i papryka to przede wszystkim warzywa sycące, nadające się do gulaszu, leczo, zapiekanek. Bakłażany są w Polsce mało popularne, a szkoda, bo przed zimą świetnie działają przeciwwirusowo. Papryka i dynia to bogactwo B – karotenu, witaminy z grupy B i mnóstwa minerałów – potas, żelazo, magnez.

Druga grupa jesiennych warzyw to wszelkie kapusty, królujące w daniach naszej części Europy. W formie surowej dostarczają cennego błonnika przyśpieszającego przemianę materii i obniżającego stężenie lipidów oraz glukozy we krwi, ukiszone natomiast mają rekordową ilość witaminy C. Mało kto wie, że kapusta zawiera kwas foliowy, który odpowiada za procesy krwiotwórcze, a także za odporność i stan układu nerwowego. Z kolei witamina K normuje krzepliwość krwi i ogranicza krwawienia wewnętrzne, w tym łagodzi obfite miesiączki.

Czosnek i cebula to warzywa bardzo skuteczne w walce z bakteriami, wirusami i grzybami. Najsilniej działają podane na surowo, ale przy zbyt dużej ilości mogą podrażnić żołądek i wątrobę, dlatego albo wciskamy lub siekamy ich niewielkie porcje do dań albo gotujemy lub pieczemy.

Fasole różnej maści charakteryzuje wysoka zawartość białka, więc z powodzeniem kilka razy w tygodniu mogą zająć miejsce mięsa na talerzu. Jednocześnie mają dużo błonnika, więc zapobiegają zaparciom i cukrzycy oraz chorobom serca.

Warzywna pasta do kanapek

Na 2 porcje: 1 duży bakłażan ze skórką, 1 duża czerwona papryka, 100 g dyni bez skory, 100 g ugotowanej dowolnej fasoli, 2 łyżki oleju rzepakowego, świeżo zmielony czarny pieprz, 1 łyżka suszonego majeranku lub cząbru

Warzywa pokroić w kawałki, ułożyć w naczyniu żaroodpornym, posypać ziołami, skropić olejem i upiec pod przykryciem w 180 St. C do miękkości (30 min). Następnie całość wraz z powstałym sosem zmiksować i doprawić solą oraz pieprzem.
Podawać z razowym pieczywem albo jako dip do mięsa lub surowych warzyw.

Orzechy

W Polsce rosną orzechy włoskie oraz laskowe i właśnie jesienią są już dojrzałe i gotowe do zbioru. Gorąco polecam również jadalne kasztany. Ich zaletą jest niewątpliwie wysoka zawartość dobrych kwasów tłuszczowych, witaminy E (nazywanej witaminą młodości) oraz błonnika pokarmowego. Jednocześnie są bardzo kaloryczne (100 g to ok. 500 kcal), więc nie należy się nimi objadać bez umiaru. Wystarczy ok. 30 g dziennie, czyli przeciętna garść. Najlepiej jeść je na surowo, nie prażyć ani nie piec, bo tracą wtedy na sile dobre tłuszcze. Za to lepiej wtedy smakują, więc może trochę na surowo i trochę z patelni…

Orzechowa „Nutella”

200 g orzechów laskowych
100 g śliwek węgierek
100 g gorzkiej czekolady

Śliwki rozprażyć z dodatkiem niewielkiej ilości wody (mają powstać powidła), czekoladę połamać na kawałki i rozpuścić w kąpieli wodnej, orzechy zmielić lub zmiksować. Wszystkie składniki podgrzewać w garnku do wrzenia, cały czas mieszając, aby masa nie przywarła do dna. Przełożyć do słoika i zużywać do smarowania chleba lub przekładania piernika. Można przechowywać w lodówce do tygodnia.